Hoa cát đằng – loài hoa dây leo với màu xanh nhẹ nhàng, dễ trồng và dễ chăm sóc, đây là loại hoa được nhiều gia đình ưa chuộng trồng để tạo cảnh quan cho gia đình, nhờ vào sắc đẹp và sự thanh lọc không khí trong lành mà cây mang lại.

Tên gọi, nguồn gốc của dây leo hoa cát đằng

Hoa cát đằng, hay còn có nhiều tên gọi khác như: dây cát đằng, dây bông xanh, cây bông báo, có tên tiếng anh là Blue trumpet vine, Sky flower, với danh pháp khoa học là Thunbergia grandiflora, thuộc họ thực vật Acanthaceae (Họ tiếng Việt là Ô rô). 

Đây là loài cây dây leo có nguồn gốc từ Ấn Độ và các nước Châu Á. 

Ở Việt Nam, dây leo hoa cát đằng thường được trồng làm cây cảnh, trồng làm vòm cổng, tường rào, hoặc làm giàn hoa.

Dây leo hoa cát đằng
Dây leo hoa cát đằng

Đặc điểm của loài hoa nhẹ nhàng mang tên cát đằng

Thân cây cát đằng

Cát đằng là cây thân leo hóa gỗ, phát triển nhanh và là loài cây nhiệt đới. Khi cây còn non, thân cây là thân bánh tẻ màu xanh, về già thân hóa gỗ, chuyển dần sang màu nâu. Dây cát đằng có rất nhiều cành nhánh mềm, tỏa dài xung quanh cây. Đây là loại cây sống lâu năm, có chiều cao trung bình từ 4 – 10m, trong điều kiện môi trường tốt, cây có thể phát triển cao lên đến 15 – 20m. 

Lá và quả

Lá cát đằng là lá đơn, có màu xanh đậm, mọc đối nhau, có cuống dài, phiến lá rộng, mép lá hơi có răng cưa và lá cát đằng có đầu nhọn, diện tích lá khá to, dầy và trông tràn đầy sức sống. Lá cây có hình dạng phát triển từ elip đến hình tim, khi gần già lá thành hình đa giác rõ trông giống lá mướp, chiều dài trung bình của lá từ 10 – 20cm, có lông ở hai mặt với gân lá nổi rõ.

hoa cát đằng dây leo

Cát đằng có quả nang với đuôi nhọn, nhẵn, có màng bao dạng lưới, quả ăn được.

Hoa cát đằng

Hoa cát đằng dạng ống có hình loa kèn, chiều dài trung bình từ 5 – 10cm, có màu xanh tím nhẹ nhàng tựa như lavender, hoa có cánh tràng hợp thành ống ngắn loe rộng ở đỉnh, đỉnh hình phễu chia 5 thuỳ không đều, với họng hoa có màu vàng ngả dần sang trắng.

Hoa mọc riêng lẻ hoặc mọc thành các cụm, kết thành chuỗi dài lãng mạn, mọc ở nách lá, mỗi chuỗi dài khoảng 20 – 40cm. Mỗi bông hoa điểm xuyết trên dây với sắc xanh tím, càng nở lâu hoa càng chuyển dần sang trắng. Hoa cát đằng nở quanh năm ở vùng khí hậu nhiệt đới, đặc biệt nở rộ vào tháng 5 đến tháng 10 hàng năm. Hoa nở vào buổi sáng sớm rồi nhẹ nhàng cụp lại khi đêm xuống và nở khá bền. 

Hình ảnh dây leo hoa cát đằng
Hình ảnh dây leo hoa cát đằng

Công dụng của cây dây leo cát đằng

Công dụng trong việc tạo cảnh quan

Nếu bạn muốn chọn một cây leo để tạo bóng mát, cảnh quan mà không cần tốn nhiều công chăm sóc thì cát đằng quả là một lựa chọn tuyệt vời.

Khi trồng hoa cát đằng làm vòm cổng hoặc tường rào cho gia đình, những chùm hoa cát đằng nở rộ buông rủ tạo nên vẻ đẹp lãng mạn cho khuôn viên, vừa giúp che nóng hiệu quả, vừa đem lại không gian xanh sạch và trong lành, thu hút mọi ánh nhìn.

Với bộ lá to, mọc tương đối dày đặc, chu kỳ nở hoa dài nên dây cát đằng còn đặc biệt được ưa thích trồng trên sân thượng hoặc ban công nằm ở hướng tây cho cây rủ xuống phía dưới để tạo thành tấm rèm thiên nhiên xanh mát, giúp điều hòa không khí trong mùa hè.

Hoa cát đằng được nhiều gia đình lựa chọn trồng tạo cảnh quan
Hoa cát đằng được nhiều gia đình lựa chọn trồng tạo cảnh quan

Công dụng của cây trong y học

Ngoài công dụng chính là trang trí và điều hòa không khí, dây cát đằng còn là vị thuốc hữu hiệu được dùng nhiều trong chữa bệnh ở nhiều quốc gia, tiêu biểu như:

Ở Malaysia, người ta nghiền nát lá cát đằng rồi lấy nước ép đắp vào các vết bỏng, đứt tay để giảm đau, chữa lành nhanh chóng. Ngoài ra, lá cây còn có tác dụng hạ sốt hay khử độc.

Ở Thái Lan, một số công ty thảo dược đã chế biến và xuất khẩu chè reo jeud từ dây cát đằng. Loại chè này có thể khử độc phần nào do tác hại của rượu, ma túy và thuốc lá gây ra.

Phương pháp nhân giống hoa cát đằng

Hiện nay, có 2 phương pháp nhân giống hoa cát đằng đó là gieo bằng hạt và giâm cành. So với giâm cành thì gieo hạt mất nhiều thời gian hơn, tỷ lệ nảy mầm thấp (50/50), cây cho hoa chậm hơn nhưng chúng lại có tuổi thọ lâu hơn. Hiện nay, phương pháp giâm cành vẫn được ưa chuộng hơn cả.

Nhân giống hoa cát đằng bằng phương pháp gieo hạt giống

Ngâm hạt giống cây hoa cát đằng vào môi trường nước ấm khoảng 3 – 4 giờ. Sau đó vớt hạt ra, cho hạt vào tấm vải sạch ủ khoảng 20 – 24 giờ. Trong quá trình ủ hạt phải đảm bảo đủ độ ẩm cho hạt. Lấy hạt ra rồi rải đều lên mặt đất, phủ một lớp đất mỏng lên trên. Dùng bình xịt nước để tưới nước cho hạt.

Khi hạt đã nảy mầm, phát triển thành cây con thì tách từng cây đem đi trồng. Nên chọn những cây mập, to, lá xanh đậm, cây không sâu bệnh đem đi trồng để đảm bảo chất lượng tốt nhất.

Cây cát đằng phát triển từ hạt giống
Cây cát đằng phát triển từ hạt giống

Nhân giống hoa cát đằng bằng phương pháp giâm cành

Đối với giâm cành, bạn nên chọn những cành to khỏe, không sâu bệnh, cành phát triển trên cây đã trồng được ít nhất 2-3 năm. Cành giâm nên có chiều dài trung bình khoảng 20 – 40cm và có tối thiểu 2 chồi trở lên. Cắt chéo vát cành rồi dùng vôi bôi lên để khử mầm bệnh. Đối với ngọn thì dùng túi nilon buộc vào để ngọn không bị thoát nước.

Sau khi đã chọn xong cành, tiến hành đào hố có chiều sâu và chiều rộng vừa đủ để giâm cành cát đằng. Sau khi bỏ cành xuống hố, vun đất lại che phần cành chiết cẩn thận để tránh bị khô cành không phát triển được, cần tưới nước nhẹ cho cây khoảng 2 lần/ngày vào buổi sáng và buổi chiều để cung cấp đủ độ ẩm cho cây trong những tuần đầu tiên (nên tưới cây theo kiểu phun sương để tránh làm cây lay gốc). 

Sau khi cây đã bắt đầu ra rễ và phát triển ổn định, bạn không cần tưới nước thường xuyên cho cây, chỉ cần tưới 1 – 2 lần/ tuần hoặc vào những ngày nắng nóng kéo dài.

Video tham khảo cách trồng và chăm sóc cây hoa cát đằng

Môi trường để cát đằng phát triển tốt nhất

Đất trồng cây

Hoa cát đằng dễ trồng, có thể sinh sống ở nhiều môi trường đất khác nhau, kể cả ở nơi đất khô cằn. Tuy nhiên để cây sinh trưởng tốt nhất thì nên trồng cây ở nơi đất màu mỡ, giàu chất dinh dưỡng và thoát nước tốt. Trước khi trồng cây 2 – 4 tuần thì bạn nên chuẩn bị trước đất trồng trộn với phân chuồng hoai mục làm phân bón lót cho cây. Đặt cây con vào rồi nén đất xuống. Tưới luôn nước cho cây để giúp cây nhanh bén rễ. Thỉnh thoảng làm sạch cỏ và vun gốc cho thông thoáng gốc cây.

Nhiệt độ

Hoa cát đằng ưa khí hậu nhiệt đới nên chúng sống được cả lúc thời tiết mát mẻ hay nóng bức. Tuy nhiên, cát đằng lại chịu lạnh rất kém nên vào mùa đông, cây thường bị rụng lá, tới mùa xuân chúng lại đâm chồi mới rồi tiếp tục cho hoa.

Ánh sáng

Cây cát đằng là giống cây ưa ánh sáng vì vậy mà cây nên được trồng ở những nơi có nhiều ánh nắng trực tiếp, vì vậy thật thích hợp và tuyệt vời khi chọn cây trồng ở hướng tây để tạo bóng mát che chắn cho ngôi nhà.

Nước tưới

Để cây lớn nhanh thì nên tưới nhiều nước cho cây, nhất là giai đoạn mới trồng cây. Vào mùa hè, nắng nóng kéo dài, cần tưới nước ít nhất 1-2 lần/tuần, tối thiểu 1 lít nước mỗi lần vì cây thoát nước rất nhanh. Chú ý nên tưới nước cho cây vào sáng sớm hoặc lúc chiều tối để cây hấp thụ tốt nhất. Nếu bạn trồng trong chậu hay bồn xây thì cần tưới nhiều hơn so với trồng cây ở đất ngoài vườn.

Bón phân

Vì hoa cát đằng phát triển khá mạnh, ngọn của chúng có thể lan dài từ vài mét đến chục mét nên chúng rất cần dinh dưỡng. Nên bón phân định kỳ cho cây, đặc biệt lúc cây chuẩn bị ra hoa. Có thể dùng các loại phân hữu cơ, vi sinh,…để bón cho cây.

Lần bón phân đầu tiên trong năm nên bắt đầu vào mùa xuân, mỗi lần chỉ nên bón một lượng phân vừa đủ và lần bón phân tiếp theo sẽ dựa vào chỉ dẫn trên bao bì các loại phân. Trong quá trình bón phân, nên cắt tỉa các nhánh phụ để kích thích cho cây phát triển, đâm nhánh mới và cho nhiều hoa vào đợt sau.

Một số hình ảnh khác của dây leo hoa cát đằng

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here